Tinh bột là nguồn năng lượng quan trọng trong khẩu phần ăn của con người, nhưng với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, khả năng tiêu hóa còn rất yếu và tinh bột không thể tiêu hóa ngay từ khi chào đời. Hiểu đúng thời điểm trẻ bắt đầu tiêu hóa được tinh bột sẽ giúp cha mẹ xây dựng chế độ ăn dặm phù hợp, tránh gây áp lực và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa non nớt của trẻ.

1. Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh hoạt động như thế nào?

Trong những tháng đầu đời, hệ tiêu hóa của trẻ được thiết kế chủ yếu để tiêu hóa các thực phẩm như sữa mẹ hoặc sữa công thức. Enzyme tiêu hóa tinh bột, đặc biệt là amylase trong nước bọt và tuyến tụy, gần như chưa hoạt động đầy đủ. Vì vậy, trẻ sơ sinh dưới 4 tháng tuổi hầu như không thể tiêu hóa tinh bột một cách hiệu quả, dù tinh bột có ở dạng loãng hay đã nấu chín kỹ.

2. Trẻ bắt đầu tiêu hóa tinh bột từ mấy tháng tuổi?

Thông thường, từ khoảng 4–6 tháng tuổi, hệ enzyme tiêu hóa tinh bột của trẻ bắt đầu phát triển. Đây cũng là giai đoạn trẻ được khuyến nghị bắt đầu ăn dặm. Tuy nhiên, khả năng tiêu hóa tinh bột ở thời điểm này vẫn còn hạn chế, nên lượng tinh bột cần rất ít và phải ở dạng dễ tiêu, mềm, mịn.

Từ 6–8 tháng tuổi, enzyme amylase tăng dần, trẻ bắt đầu tiêu hóa tinh bột tốt hơn. Lúc này, tinh bột trở thành một phần quan trọng trong bữa ăn dặm, bên cạnh chất đạm, chất béo và vitamin.

3. Vì sao không nên cho trẻ ăn tinh bột quá sớm?

Việc cho trẻ ăn tinh bột khi hệ tiêu hóa chưa sẵn sàng có thể gây ra nhiều vấn đề như đầy bụng, tiêu chảy, táo bón hoặc biếng ăn thậm chí là các tác hại nguy hiểm hơn với hệ tiêu hóa của trẻ. Ngoài ra, tinh bột khó tiêu còn làm trẻ nhanh no giả dẫn đến việc không hấp thu đủ các dưỡng chất quan trọng khác như đạm và vi chất.

4. Dấu hiệu cho thấy trẻ đã sẵn sàng tiêu hóa tinh bột

Cha mẹ có thể nhận biết trẻ sẵn sàng ăn tinh bột khi trẻ có các dấu hiệu như: ngồi vững với sự hỗ trợ, mất phản xạ đẩy lưỡi, biết há miệng khi thấy thức ăn, tiêu hóa tốt sau bữa ăn dặm (không nôn trớ, không rối loạn tiêu hóa). Đây là những tín hiệu cho thấy hệ tiêu hóa của trẻ đã phát triển đủ để tiếp nhận tinh bột ở mức cơ bản.

5. Tinh bột đóng vai trò gì trong sự phát triển của trẻ?

Tinh bột cung cấp năng lượng cần thiết cho hoạt động của não bộ và cơ thể, đặc biệt khi trẻ bắt đầu vận động nhiều hơn như bò, đứng, đi. Khi được tiêu hóa đúng cách và đúng thời điểm, tinh bột giúp trẻ duy trì năng lượng ổn định, hỗ trợ tăng trưởng và phát triển thể chất.

6. Cách cho trẻ làm quen với tinh bột an toàn

Trong giai đoạn đầu ăn dặm, tinh bột nên được chế biến ở dạng loãng, mịn và dễ nuốt. Lượng tinh bột cần tăng dần theo độ tuổi và khả năng tiêu hóa của trẻ, không nên ép ăn nhiều ngay từ đầu. Quan trọng hơn, tinh bột chỉ là một phần trong bữa ăn cân đối, không nên thay thế hoàn toàn sữa – nguồn dinh dưỡng chính trong năm đầu đời.

7. Sai lầm thường gặp khi cho trẻ ăn tinh bột

Nhiều cha mẹ nghĩ rằng ăn nhiều tinh bột sẽ giúp trẻ nhanh no và tăng cân tốt hơn. Thực tế, ăn tinh bột không đúng thời điểm hoặc quá nhiều có thể khiến trẻ biếng ăn, rối loạn tiêu hóa và giảm hấp thu dưỡng chất. Một sai lầm khác là so sánh trẻ với người lớn, trong khi hệ tiêu hóa của trẻ cần thời gian để hoàn thiện.

Kết luận

Trẻ không thể tiêu hóa tinh bột ngay từ khi mới sinh. Khả năng này chỉ bắt đầu hình thành rõ rệt từ khoảng 4–6 tháng tuổi và hoàn thiện dần theo thời gian. Việc cho trẻ ăn tinh bột đúng thời điểm, đúng cách không chỉ giúp trẻ hấp thu năng lượng hiệu quả mà còn bảo vệ hệ tiêu hóa non nớt trong giai đoạn đầu đời. Hiểu đúng về tinh bột sẽ giúp cha mẹ đồng hành cùng con một cách khoa học và an toàn hơn.